Oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie ma więc odrębnej podmiotowości od przedsiębiorcy zagranicznego. Przedsiębiorca zagraniczny. W myśl wspomnianej ustawy regulującej działalność oddziałów przedsiębiorców zagranicznych, przedsiębiorcą zagranicznym jest osoba zagraniczna czy też obywatel polski wykonujący działalność Polska firma zarejestrowała oddział w Niemczech (wpis do rejestru handlowego). Oddział może samodzielnie zawierać umowy, ale nadal w świetle polskiego prawa, jest polskim przedsiębiorstwem i ma obowiązek stosować limit transakcji gotówkowych. Podmioty nieobjęte limitem płatności gotówkowych 3) zgłaszać ministrowi właściwemu do spraw gospodarki wszelkie zmiany stanu faktycznego i prawnego w zakresie okoliczności, o których mowa w art. 91 ust. 1 pkt 2 (tj. w przypadku gdy nastąpiło otwarcie likwidacji przedsiębiorcy zagranicznego, który utworzył oddział, lub przedsiębiorca ten utracił prawo wykonywania działalności gospodarczej), w terminie 14 dni od dnia ich Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to forma, w której jednoosobowa działalność gospodarcza opodatkowana jest jedynie od przychodu, którego nie można pomniejszyć o poniesione koszty uzyskania przychodu. Wybierając tę opcję, podatnik w zależności od rodzaju sprzedaży stosuje stawkę: 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 12,5%, 14% . Zgodnie z art. 43 2 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny przedsiębiorca działa pod firmą. Firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych (art. 43 4 Firma przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku. Nie może ona wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności, jej miejsca, źródeł zaopatrzenia (art. 43 3 § 1 i 2 Upoważnienie jest możliwe Jak stanowi art. 43 9 Autopromocja Specjalna oferta letnia Pełen dostęp do treści "Rzeczpospolitej" za 5,90 zł/miesiąc KUP TERAZ § 1 i 2 firma nie może być zbyta. Przedsiębiorca może jednak upoważnić innego przedsiębiorcę do korzystania ze swej firmy, jeżeli nie wprowadza to w błąd. Prawo do firmy, jako prawo majątkowe ściśle związane z osobą przedsiębiorcy, nie wchodzi w skład spadku i tym samym nie może być również nabyte drogą spadkobrania, jak również nie może być przedmiotem darowizny. Wobec braku bliższego uregulowania kwestii upoważnienia do korzystania z cudzej firmy, należy przyjąć, że źródłem takiego upoważnienia może być jednostronna czynność prawna albo umowa zawarta między zainteresowanymi przedsiębiorcami. Udzielenie zezwolenia na korzystanie z firmy następuje zazwyczaj w stosunkach pomiędzy przedsiębiorcami ściśle współpracującymi ze sobą i obdarzającymi się wzajemnym zaufaniem. Najczęściej dotyczy to współpracy opartej na umowie franchisingu, której jednym z elementów przedmiotowo istotnych jest upoważnienie do korzystania z firmy. Możliwe są również inne umowy, z którymi łączyć się będzie upoważnienie do korzystania z firmy, w szczególności umowa dzierżawy przedsiębiorstwa. Istotne jest przy tym, aby korzystanie z firmy innego przedsiębiorcy nie wprowadzało w błąd. Należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 5 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (DzU nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie przedsiębiorstwa, które może wprowadzić klientów w błąd co do jego tożsamości, przez używanie firmy, nazwy, godła, skrótu literowego lub innego charakterystycznego symbolu wcześniej używanego, zgodnie z prawem, do oznaczenia innego przedsiębiorstwa. Jeżeli oznaczenie przedsiębiorstwa nazwiskiem przedsiębiorcy może wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości z innym przedsiębiorstwem, które wcześniej używało podobnego oznaczenia, przedsiębiorca ten powinien podjąć środki mające na celu usunięcie niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd osób trzecich (art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy). Zgoda na piśmie W przypadku kontynuowania działalności gospodarczej osoby fizycznej przez inną osobę fizyczną będącą jej następcą prawnym można zachować w firmie nazwisko poprzednika tylko za wyrażoną na piśmie jego zgodą, a w przypadku jego śmierci – za zgodą jego małżonka i dzieci (art. 43 8 § 2 w zw. z 43 8 § 1a contrario Art. 43 8 § 2 dotyczy firm osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą i odnosi się do sytuacji, gdy następuje przejęcie tej działalności przez inną osobę fizyczną i kontynuowanie jej przez następcę prawnego. Następstwo prawne może być wynikiem przejęcia przedsiębiorstwa w drodze czynności inter vivos (sprzedaż, darowizna itp.) albo czynności mortis causa (dziedziczenie). W pierwszym przypadku potrzebna jest zgoda zbywcy na utrzymanie jego nazwiska w firmie następcy prawnego, który będzie kontynuował jego działalność gospodarczą. W drugim przypadku zgody powinien udzielić małżonek i dzieci zmarłego przedsiębiorcy, chyba że to oni przejmują działalność gospodarczą prowadzoną dotychczas przez spadkodawcę. Przepis 43 8 § 2 stanowi, że art. 43 8 § 1 ma być stosowany „odpowiednio" do firmy osoby fizycznej w wypadku kontynuowania przez nią działalności gospodarczej poprzednika. Oznacza to konieczność uwzględnienia swoistych zasad kształtowania firm osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, których rdzeniem musi być zawsze imię i nazwisko przedsiębiorcy. Dlatego następca prawny przedsiębiorcy indywidualnego nie może kontynuować działalności gospodarczej pod nazwiskiem poprzednika, lecz musi firmować ją swoim nazwiskiem. Firma następcy prawnego może zawierać nazwisko poprzednika, jednak pozostałe elementy firmy powinny zostać skonstruowane zgodnie z zasadami obowiązującymi przedsiębiorców indywidualnych, z zachowaniem zasad prawdziwości firmy. Inaczej mówiąc, następca prawny przedsiębiorcy może zachować nazwisko poprzednika tylko jako element dodatkowy do swojego imienia i nazwiska, które stanowią obligatoryjny rdzeń jego firmy. Czy przedsiębiorca z UE może założyć oddział w Polsce Tak. Przy podejmowaniu działalności przez przedsiębiorców zagranicznych z państw członkowskich Unii Europejskiej w Polsce obowiązują te same zasady co obywateli polskich. Przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności przedsiębiorcy zagranicznego (art. 86 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej; dalej: Przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział jest obowiązany ustanowić osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego (art. 87 Przedsiębiorca zagraniczny może rozpocząć działalność w ramach oddziału po uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru przedsiębiorców (art. 88 zd. 1 na podstawie przepisów ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (DzU z 2007 r. nr 97, poz. 1186 z późn. zm.). Przedsiębiorca zagraniczny, który utworzył oddział, jest obowiązany: 1. używać do oznaczenia oddziału oryginalnej nazwy przedsiębiorcy zagranicznego wraz z przetłumaczoną na język polski nazwą formy prawnej przedsiębiorcy oraz dodaniem wyrazów „oddział w Polsce"; 2. prowadzić dla oddziału oddzielną rachunkowość w języku polskim zgodnie z przepisami o rachunkowości; 3. zgłaszać ministrowi właściwemu do spraw gospodarki wszelkie zmiany stanu faktycznego i prawnego w zakresie okoliczności, o których mowa w art. 91 ust. 1 pkt 2 (tj. w przypadku gdy nastąpiło otwarcie likwidacji przedsiębiorcy zagranicznego, który utworzył oddział, lub przedsiębiorca ten utracił prawo wykonywania działalności gospodarczej), w terminie 14 dni od dnia ich wystąpienia (art. 90 Kiedy można zakazać Minister właściwy do spraw gospodarki wydaje decyzję o zakazie wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę zagranicznego w ramach oddziału, w przypadku gdy: W przypadku wydania decyzji o zakazie wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę zagranicznego w ramach oddziału minister właściwy do spraw gospodarki zawiadamia osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego, o obowiązku wszczęcia postępowania likwidacyjnego oddziału w oznaczonym terminie, nie krótszym niż 30 dni. Na pytania odpowiadał Departament Doskonalenia Regulacji Gospodarczych Ministerstwa Gospodarki. Organy podatkowe cały czas stoją na stanowisku, że przedsiębiorca zagraniczny prowadzący w Polsce działalność w formie oddziału musi mieć dwa numery NIP. Jeden dla siebie (do celów rozliczania – jako podatnik - VAT i CIT) a drugi dla oddziału (do celów rozliczania – jako płatnik - PIT i składek ZUS). Inne zdanie prezentowane jest w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych. Przedsiębiorca zagraniczny w Polsce – formy prowadzenia działalności gospodarczej Zasady i formy prowadzenia w Polsce działalności gospodarczej przez firmy zagraniczne są uregulowane w przepisach ustawy z 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - 2018 poz. 649; tekst jednolity: 2022 poz. 470. Ustawa ta określa w szczególności: - podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby zagraniczne na terytorium RP, - czasowe oferowanie lub świadczenie usług na terytorium RP przez osoby zagraniczne będące przedsiębiorcami - zasady tworzenia przez osoby zagraniczne będące przedsiębiorcami oddziałów i przedstawicielstw w Polsce. Definicje przedsiębiorcy zagranicznego i jego oddziału Kim jest „osoba zagraniczna”? Wyjaśnia to art. 3 pkt 5 ww. ustawy, zgodnie z którym osobą zagraniczną jest: a) osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego, b) osoba prawna z siedzibą za granicą (np. spółki zagraniczne mające osobowość prawną), c) jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną posiadającą zdolność prawną, z siedzibą za granicą. Natomiast przedsiębiorcą zagranicznym jest osoba zagraniczna wykonująca działalność gospodarczą za granicą oraz obywatela polskiego wykonującego działalność gospodarczą za granicą (art. 3 pkt 7 ww. ustawy) Przepis art. 3 pkt 4 ww. ustawy definiuje oddział - jako wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Oddziały w Polsce przedsiębiorców z innych państw członkowskich UE lub EOG Przepis art. 14 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pozwala przedsiębiorcom zagranicznym z innych państw członkowskich UE lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym - tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Polski w celu wykonywania działalności gospodarczej na terytorium RP. Przedsiębiorca zagraniczny może rozpocząć działalność w ramach oddziału w Polsce dopiero po uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Jednak trzeba wiedzieć, że przedsiębiorca zagraniczny w ramach oddziału w Polsce może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie, w jakim prowadzi tę działalność za granicą. Organy podatkowe podkreślają, że wyżej wskazane przepisy traktują podmiot zagraniczny, prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, jako jeden podmiot – przedsiębiorcę zagranicznego. Rejestracja tego oddziału jest jednoznaczna z rejestracją przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym - ma jedynie samodzielność organizacyjną, bo jest organizacyjnie wydzielony ze struktur przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział nie ma możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek. Działalność gospodarcza oddziału jest częścią działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego. Dlatego też to przedsiębiorca zagraniczny jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w formie oddziału. A tym podmiotem nie jest oddział przedsiębiorcy zagranicznego. NIP jako identyfikator podatkowy przedsiębiorców i zgłoszenie identyfikacyjne Na podstawie art. 2 ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jednolity: 2022 poz. 166 – dalej: „ustawa o NIP”), obowiązkowi ewidencyjnemu (czyli obowiązkowi uzyskania numeru identyfikacji podatkowej - NIP) podlegają: - osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, - inne niż ww. podmioty, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków; - podmioty będące płatnikami składek ubezpieczeniowych na podstawie odrębnych ustaw. Jednak obowiązkowi ewidencyjnemu na podstawie ustawy o NIP nie podlegają podatnicy VAT, którzy uzyskali numer identyfikacyjny na podstawie art. 132 ust. 5 oraz art. 134a ust. 4 ustawy o VAT. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o NIP, podatnicy (oprócz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, niebędących podatnikami VAT, których identyfikatorem podatkowym jest PESEL) są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw. W rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 19 lipca 2021 r. w sprawie wzorów formularzy zgłoszeń identyfikacyjnych i zgłoszeń aktualizacyjnych oraz zgłoszeń w zakresie danych uzupełniających ( 2021 poz. 1404) określono wzory formularzy: 1) zgłoszenia identyfikacyjnego/zgłoszenia aktualizacyjnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, będącej podatnikiem lub płatnikiem (NIP-2), 2) zgłoszenia identyfikacyjnego/zgłoszenia aktualizacyjnego osoby fizycznej będącej podatnikiem lub płatnikiem (NIP-7), 3) zgłoszenia aktualizacyjnego osoby fizycznej będącej podatnikiem (ZAP-3), 4) zgłoszenia identyfikacyjnego/zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie danych uzupełniających (NIP-8). Przedsiębiorca zagraniczny w Polsce działający w formie oddziału. Jaki druk zgłoszenia? Podmiot zagraniczny podlegający obowiązkowi ewidencyjnemu w Polsce z tytułu czynności wymienionych w art. 2 ustawy o NIP, dokonuje rejestracji za pomocą złożenia zgłoszenia NIP-2 do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Formularz ten przeznaczony jest dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej będących podatnikiem lub płatnikiem podatków, lub płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia zdrowotne z wyjątkiem podmiotów wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego, dla których przeznaczony jest formularz NIP-8. Jeden NIP dla jednego podmiotu Organy podatkowe uważają, że nie jest prawnie dopuszczalne nadanie jednego i tego samego identyfikatora podatkowego NIP dwóm podmiotom. Zatem nie może dojść zgodnie z prawem do sytuacji, że ten sam NIP otrzyma podmiot X który jest np. podatnikiem VAT i podmiot Y, który jest płatnikiem PIT. Sprzeczne z polskim prawem jest także posługiwanie się identyfikatorem NIP nadanym innemu podmiotowi. W myśl art. 5 ust. 3 ustawy o NIP, zgłoszenie identyfikacyjne podatników niebędących osobami fizycznymi zawiera: pełną i skróconą nazwę (firmę), formę organizacyjno-prawną, adres siedziby, numer identyfikacyjny REGON, organ rejestrowy lub ewidencyjny i numer nadany przez ten organ, wykaz rachunków bankowych, adresy miejsc prowadzenia działalności, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych, a ponadto: 1) w przypadku zakładów (oddziałów) osób prawnych oraz innych wyodrębnionych jednostek wewnętrznych będących podatnikami - NIP oraz inne dane dotyczące jednostki macierzystej; 2) w przypadku spółek cywilnych, osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych - dane dotyczące wspólników, w tym również identyfikator podatkowy poszczególnych wspólników; 3) w przypadku podatkowych grup kapitałowych - dane dotyczące spółek wchodzących w skład grupy, w tym również NIP nadane tym spółkom. Ważne! Zatem każdy podmiot, który ma status podatnika lub płatnika podatków lub płatnika składek ubezpieczeniowych i zdrowotnych jest obowiązany do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego. Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. A płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. (art. 7 i art. 8 Ordynacji podatkowej). Trzeba też wskazać, że na podstawie art. 31 ustawy o PIT, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej „zakładami pracy”, mają obowiązek jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej. Zatem przedsiębiorca zagraniczny (np. spółka, która ma osobowość prawną), który prowadzi w Polsce działalność gospodarczą w formie oddziału, powinien być zarejestrowany (jako przedsiębiorca zagraniczny a nie jako oddział) jako podatnik VAT oraz podatnik CIT. I taki przedsiębiorca zagraniczny powinien mieć swój własny numer identyfikacji podatkowej (NIP). Podatnikiem polskich podatków CIT i VAT jest zatem ów przedsiębiorca zagraniczny a nie jego oddział w Polsce. W świetle wyżej wskazanych przepisów, zdaniem organów podatkowych oddział przedsiębiorcy zagranicznego, z racji posiadania statusu płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek ubezpieczeniowych, powinien także posługiwać się własnym Numerem Identyfikacji Podatkowej tylko i wyłącznie w tym zakresie. NIP nadany oddziałowi spółki zagranicznej na terytorium Polski jako płatnikowi składek powinien służyć wyłącznie do rozliczeń składek ZUS i PIT. Warto w tym kontekście zacytować argumentację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej zaprezentowaną w interpretacji z 9 listopada 2021 r.: „W związku z powyższym, w wyniku utworzenia Oddziału w Polsce nie dochodzi do powstania nowego, odrębnego od Spółki macierzystej podatnika podatku CIT / podatnika podatku VAT. Tym samym w celu rozliczania CIT i VAT z organami podatkowymi działająca za pośrednictwem Oddziału Spółka macierzysta, posługuje się nadanym jej numerem NIP jako podatnikowi podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych w Polsce. Podmiotem identyfikowanym na podstawie numeru identyfikacji podatkowej jest Spółka (jednostka macierzysta). Tym samym jest ona obowiązana do podawania swojego numeru identyfikacji podatkowej na wszelkich dokumentach związanych z wykonywaniem zobowiązań podatkowych. (…) Jeżeli zatem Wnioskodawca jako Oddział jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych oraz płatnikiem składek ubezpieczeniowych to powinien posługiwać się NIP-em nadanym mu jako płatnikowi w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o NIP. Oddział, z racji posiadania statusu płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenia społeczne, powinien posługiwać się własnym, odrębnym od jednostki macierzystej numerem identyfikacji podatkowej. Przy czym oddział powinien wykorzystywać własny NIP jedynie w celu wykonywania obowiązków płatnika, gdyż wyłącznie w tym celu NIP ten został nadany. Oddział nie powinien w tym zakresie posługiwać się NIP wydanym Spółce. W konsekwencji nie można zgodzić się z Wnioskodawcą, że dla potrzeb wszystkich rozliczeń podatkowych w Polsce Wnioskodawca działając w formie Oddziału może występować pod numerem NIP nadanym jednostce macierzystej.” Sądy administracyjne: wystarczy jeden NIP Inaczej niż organy podatkowe interpretują przepisy niektóre składy sądów administracyjnych. Przykładem może być wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2020 r., w którym stwierdzono „Zarówno więc literalne brzmienie art. 1, art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 6 cyt. ustawy (ustawy o NIP – przypisek Autora) we wzajemnej relacji, jak i zasady logicznego rozumowania nie pozwalają na przyjęcie, że "oddział spółki jest odrębnym płatnikiem i musi podlegać odrębnemu obowiązkowi ewidencyjnemu" (zarzut 1 skargi kasacyjnej). Prawodawca bowiem nie przewidział w omawianej regulacji odrębności podatkowej oddziału – tak jak chce tego organ. Trafnie też wskazuje Sąd pierwszej instancji, że z treści art. 5 ustawy o NIP można wywieść zasadę jednokrotności zgłoszenia identyfikacyjnego. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że dany podmiot, będący jednocześnie podatnikiem jakiegoś podatku oraz płatnikiem składek wskazanych w art. 2 ust. 3 tej ustawy, jest zobowiązany do podwójnego zgłoszenia ewidencyjnego, a tym samym do posiadania dwóch NIP. Oznacza to, że oddział spółki zagranicznej, będącej podatnikiem na mocy odrębnych przepisów, nie jest zobowiązany do zgłoszenia ewidencyjnego, nawet będąc płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych oraz płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (art. 2 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o NIP). Tym samym nie ma podstaw do nadania takiemu oddziałowi spółki odrębnego numeru identyfikacji podatkowej.” Zatem mamy zasadniczą różnicę interpretacji tego samego stanu faktycznego i prawnego między organami podatkowymi a sądami. Nie jest to oczywiście dobra wiadomość dla podatników. Kwestia ta powinna zostać albo jednoznacznie uregulowana w przepisach albo sprecyzowana w ogólnej interpretacji podatkowej Ministra Finansów uwzględniającej orzecznictwo sądowe. Paweł Huczko Źródła: - interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 listopada 2021 r. (sygn. - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2020 r. (sygn. II FSK 509/18). Kamila GUŹLIŃSKA Junior Accountant w RSM Poland Działalność gospodarcza w Polsce może być prowadzona zarówno przez przedsiębiorców krajowych, jak i zagranicznych. Przedsiębiorcy zagraniczni, chcąc rozpocząć biznes w Polsce, mogą utworzyć na terytorium RP oddział przedsiębiorstwa zagranicznego, którego charakterystykę oraz specyfikę w zakresie prowadzenia rachunkowości przedstawię w niniejszym artykule. Kilka słów o funkcjonowaniu oddziału spółki zagranicznej Oddział spółki zagranicznej stanowi wyodrębnioną strukturalnie część działalności gospodarczej jednostki macierzystej, nie posiada jednak odrębnej osobowości prawnej. Brak niezależności w stosunkach o charakterze gospodarczym obliguje oddział do prowadzenia działalności tylko w takim zakresie, w jakim działalność prowadzi spółka główna. Ponadto, nazwa oddziału powinna być tożsama z nazwą podmiotu macierzystego, a dodatkowo zawierać: wyrażoną w języku polskim formę prawną, sformułowanie „oddział w Polsce”. Przepisy prawa nakazują też – jeśli oddział nie jest reprezentowany przez organ uprawniony spółki macierzystej – ustanowienie reprezentanta spółki zagranicznej, którego dane powinny widnieć w zgłoszeniu do Krajowego Rejestru Sądowego. Co istotne, podczas zakładania oddziału spółki zagranicznej w Polsce, nie istnieje wymóg zgromadzenia kapitału zakładowego. Inwestor zagraniczny tworzący oddział w Polsce, przyjmuje na siebie nieograniczoną odpowiedzialność w kwestii funkcjonowania oddziału, posiadając zarówno pełnię praw jak i obowiązków związanych z jego prowadzeniem. Prowadzanie ksiąg rachunkowych Ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obliguje, by księgi rachunkowe oddziału zagranicznego funkcjonującego w Polsce, prowadzone były: w języku polskim, zgodnie z ustawą o rachunkowości. Istnieje możliwość prowadzenia ksiąg rachunkowych w siedzibie spółki macierzystej lub w jej oddziale. Cechą szczególną rachunkowości oddziału jest występowanie specjalnego konta „Fundusz wydzielony”, służącego ewidencjonowaniu składników majątku pozyskanych przez oddział w wyniku wydzielenia ich przez spółkę macierzystą, stanowiących jednocześnie jego kapitał własny. Ponadto, rozrachunki pomiędzy oddziałem a jednostką macierzystą ewidencjonowane są na koncie „Rozrachunki wewnątrzzakładowe” w rozbiciu analitycznym na tytuły rozrachunków. Posługiwanie się numerem identyfikacji podatkowej Jednostka zagraniczna tworząca oddział w Polsce, zobowiązana jest do posiadania numeru identyfikacji podatkowej, którego nadanie odbywa się za pośrednictwem złożenia formularza NIP-2 lub NIP-8, w zależności od zasad przyjętych przez dany urząd skarbowy. Dla celów rozliczania podatku VAT oraz CIT pozostaje on jednakowy dla spółki macierzystej i oddziału. Wyjątkiem jest sytuacja, w której oddział spółki zagranicznej zatrudnia personel. W takim przypadku oddział winien posiadać indywidualny numer identyfikacji podatkowej, gdyż w sytuacji podlegania obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych stanowi on, w rozumieniu organów podatkowych, samodzielnego płatnika składek, niezależnego od jednostki macierzystej. NIP nadany oddziałowi przedsiębiorcy zagranicznego jako płatnikowi składek powinien służyć jedynie tego rodzaju rozliczeniom, co oznacza, iż nie powinien on widnieć na fakturach. Kwestia rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług Z uwagi na fakt, iż jednostka główna, jak i całkowicie od niej zależny oddział, posiadają jednakowy numer identyfikacji podatkowej, pozostają one jednym podatnikiem na gruncie podatku od towarów i usług – w rezultacie świadczenia usług dokonywane pomiędzy nimi nie wymagają ich opodatkowania. Jednakże, w sposób odmienny traktowane są przesunięcia towarów do Polski z innego kraju wewnątrz Unii Europejskiej i odwrotnie. Podczas omawianego przemieszczenia towarów rozpoznawane są odpowiednio: wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, traktowane jako nietransakcyjne przemieszczenie towarów, charakteryzujące się brakiem przesunięcia prawa do rozporządzania nimi na inny podmiot. Nie istnieje wymóg zarejestrowania jednostki zagranicznej w zakresie podatku VAT w Polsce. Niemniej, by możliwe było rozliczanie przez oddział zagranicznej spółki podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług, niezbędne jest zgłoszenie rejestracyjne podmiotu zagranicznego (a nie jego oddziału), dokonywane na formularzu VAT-R. Wynika to z faktu, iż sam oddział wypełnia jedynie obowiązki podmiotu macierzystego w obrębie podatku od towarów i usług. Podstawowym warunkiem rejestracji jest: występowanie działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT, zatrudnianie pracowników, posiadanie zasobów technicznych niezbędnych do prowadzenia działalności. Spółka macierzysta jako podatnik podatku dochodowego od osób prawnych Podobnie jak w przypadku podatku od towarów i usług, również w odniesieniu do podatku dochodowego od osób prawnych, to jednostka macierzysta a nie oddział przedsiębiorstwa zagranicznego zostaje uznana za podatnika wspomnianego podatku. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazują, iż w stosunku do spółki głównej, nieposiadającej w Polsce swojej siedziby ani zarządu, stosuje się zasadę ograniczonego obowiązku podatkowego, przekładającą się na opodatkowanie jedynie tej części dochodów, która pozyskana została przez jej oddział w Polsce. Należy jednak podkreślić, że jeżeli z krajem, w którym zlokalizowana jest siedziba spółki macierzystej oddziału, została przez Polskę zawarta umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, to regulacje w niej zawarte mają zastosowanie w pierwszej kolejności. Specyfika sporządzania i zatwierdzania sprawozdania finansowego Oddział przedsiębiorcy zagranicznego zlokalizowany i prowadzący działalność gospodarczą w Polsce, ma obowiązek sporządzania rocznego sprawozdania finansowego według przepisów polskiego prawa. W dalszej kolejności dane finansowe zawarte w omawianym sprawozdaniu finansowym włączone zostają do sprawozdania sporządzanego przez jednostkę macierzystą, zgodnie z uregulowaniami w zakresie rachunkowości przyjętymi w kraju, w którym posiada ona swoją siedzibę. Oddział sporządza sprawozdanie finansowe nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia bilansowego. Przepisy ustawy o rachunkowości nie wymagają, by jednostkowe sprawozdanie finansowe oddziału spółki zagranicznej podlegało zatwierdzeniu, gdyż sprawozdanie to uznaje się za automatycznie zatwierdzone w sytuacji, kiedy dokonuje się zatwierdzenia sprawozdania łącznego sporządzanego przez jednostkę macierzystą, które zawiera dane finansowe dotyczące oddziału. Polskie przepisy obligują natomiast oddziały zagranicznych spółek do złożenia sprawozdania finansowego w Krajowym Rejestrze Sądowym. Reasumując, przedsiębiorca zagraniczny prowadzący w Polsce działalność gospodarczą w formie oddziału, po spełnieniu określonych wymogów formalnych, tj. rejestracji w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym przez Krajowy Rejestr Sądowy, uzyskaniu numeru identyfikacji podatkowej i dokonaniu zgłoszenia rejestracyjnego, jako podatnik VAT, zobligowany jest do prowadzenia ksiąg rachunkowych, rozliczeń z tytułu podatków: dochodowego oraz od towarów i usług, a także sporządzania sprawozdań finansowych zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami. Czynności te warto powierzyć podmiotowi, który zawodowo zajmuje się świadczeniem usług księgowych. Zagwarantuje to, że księgi oddziału prowadzone będą zgodnie z polską ustawą o rachunkowości oraz polskim prawem podatkowym. DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ Zapisz się do Newslettera RSM Poland i bądź na bieżąco w najważniejszych kwestiach z zakresu prawa, finansów i podatków. Zapisz się Przedsiębiorcy zagraniczni chcący rozpocząć działalność gospodarczą w Polsce często zastanawiają się nad wyborem formy swojej nowej działalności. Mają do wyboru założenie oddziału swojego przedsiębiorstwa bądź też utworzenie osobnego podmiotu (np. nowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością). W niniejszym artykule skupimy się na pierwszym z wyżej wymienionych rozwiązań i wyjaśnimy w jaki sposób utworzyć oddział spółki zagranicznej w spółki zagranicznej w Polsce – status prawnyW pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że oddział spółki zagranicznej nie posiada osobowości prawnej. Jest co prawda wyodrębnioną organizacyjnie jednostką, lecz w dalszym ciągu stanowi jedynie część przedsiębiorcy zagranicznego. Oznacza to, że za zobowiązania oddziału odpowiada przedsiębiorca zagraniczny. Zasadniczo oddział nie posiada również zdolności sądowej, co oznacza to, że nie może być stroną postępowania sądowego. Stroną ewentualnego stroną procesu (powodem lub pozwanym) będzie zatem przedsiębiorca zagraniczny. Nie dotyczy to jednak spraw pracowniczych. W przypadku sporu sądowego pomiędzy oddziałem przedsiębiorcy zagranicznego a jego pracownikiem (byłym lub obecnym), stroną postępowania będzie zawsze oddział spółki założyć oddział spółki zagranicznej w Polsce?Przedsiębiorcy z obszaru Unii Europejskiej mogą założyć oddział swojej firmy w Polsce praktycznie bez żadnych ograniczeń. Przedsiębiorcy z państw spoza UE mogą założyć oddział w Polsce na zasadzie wzajemności. Oznacza to, że możliwość założenia oddziału jest uzależniona od tego, czy umowy międzynarodowe zapewniają polskim przedsiębiorcom podobnie uprawnienia za granicą. Przykładowo założenie oddziału spółki amerykańskiej na terenie Rzeczpospolitej Polskiej jest możliwe w oparciu o ratyfikowaną umowę międzynarodową – Traktat o stosunkach handlowych i gospodarczych pomiędzy Polską a USA z 21 marca 1990 oddziału w Polsce wymaga nadto: podjęcia odpowiedniej decyzji przez przedsiębiorcę zagranicznego (np. uchwały właściwego organu spółki jak choćby zarządu lub rady dyrektorów); złożenia wniosku o wpis oddziału do polskiego rejestru handlowego (KRS); jeśli przedsiębiorca zagraniczny działa na podstawie umowy spółki aktu założycielskiego, umowy lub statutu i/lub wpisu do krajowego rejestru handlowego, należy złożyć uwierzytelnione odpisy takich dokumentów wraz z ich tłumaczeniem przysięgłym na język polski – razem z wnioskiem o wpis oddziału do polskiego oddział spółki zagranicznej powinien posiadać tytuł prawny do swojej siedziby w Polsce (np. umowę najmu). Nie ma prawnych przeszkód aby było to biuro pamiętać, że przedsiębiorca zagraniczny może rozpocząć działalność w ramach swojego oddziału dopiero po uzyskaniu wpisu oddziału do oddziałuPrzedsiębiorca tworzący oddział spółki zagranicznej w Polsce jest obowiązany ustanowić w oddziale osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego (reprezentanta oddziału). Reprezentant działa w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy w związku z działalnością ma żadnych szczególnych wymogów co do tego kto może być reprezentantem. W szczególności nie musi to być polski obywatel ani pracownik oddziału. Nie istnieje również wymóg, aby była to osoba władająca językiem polskim. Możliwe jest ustanowienie więcej niż jednego reprezentanta może zostać w każdej chwili odwołany przez przedsiębiorcę zagranicznego. Zarówno powołanie jak i odwołanie reprezentanta powinno nastąpić w formie spółki zagranicznej w Polsce po rejestracji w KRSPo wpisie oddziału do polskiego rejestru handlowego należy dopełnić jeszcze kilku formalności. Najważniejsze z nich to: zgłoszenie przedsiębiorcy zagranicznego do urzędu skarbowego – po zgłoszeniu urząd skarbowy nada przedsiębiorcy zagranicznemu osobny numer identyfikacji podatkowej (NIP); zgłoszenie oddziału do urzędu skarbowego – jeśli oddział będzie zatrudniał pracowników, musi wystąpić o osobny numer NIP na potrzeby realizacji obowiązków płatnika składek na ubezpieczenie społeczne i zaliczek na podatek dochodowy; rejestracja jako płatnika podatku VAT – jeśli oddział będzie wykonywał czynności opodatkowane tym podatkiem (przy czym rejestracji podlega przedsiębiorca zagraniczny, a nie oddział).Wszystkie powyższe zgłoszenia należy składać na urzędowych formularzach, dostarczanych przez polską administrację oddziału – podstawowe aspektyDziałalność gospodarcza oddziału może obejmować wyłącznie działalność, którą przedsiębiorca zagraniczny prowadzi w kraju swojej rejestracji. Stanowi to dość istotne ograniczenie w porównaniu z założeniem nowej spółki z gdyż działalność takiej spółki może być prowadzona w każdym prawnie dopuszczalnym jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) od dochodów osiąganych na terytorium Polski. Oddział jest także płatnikiem podatku VAT. Jeśli oddział zatrudnia pracowników, jest nadto płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczek na podatek dochodowy za swoich spółki zagranicznej w Polsce jest także zobowiązany do prowadzenia oddzielnej księgowości w języku polskim oraz zgodnie z polskimi przepisami o oddziału powinna zawierać oryginalną nazwę przedsiębiorcy zagranicznego wraz z przetłumaczoną na język polski formą prawną oraz dodatkowym oznaczeniem: „oddział w Polsce”.PodsumowanieJak widać, działalność oddziału spółki zagranicznej w Polsce wiąże się z pewną specyfiką. Dla ułatwienia, poniżej przedstawiamy kilka najważniejszych różnic pomiędzy prowadzeniem działalności w formie oddziału oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością: Oddział spółki zagranicznejSpółka z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka-córka) Osobowość prawnaNIETAK Wymagany udział notariusza przy rejestracji NIETAK Zakres prowadzonej działalności Tożsamy z zakresem działalności spółki-matkiDowolny w granicach prawnie dopuszczalnych (wynikający w umowie spółki) Kapitał zakładowy (minimalny)NIE DOTYCZY5000 PLN Majątek podmiotu Część majątku spółki-matkiOdrębny od majątku spółki-matkiFirma Oryginalna nazwa przedsiębiorcy zagranicznego wraz z przetłumaczoną na język polski formą prawną oraz dopiskiem: „oddział w Polsce”.Dowolna, z oznaczeniem: „spółka z ograniczoną odpowiedzialnością”OrganyBRAKZarządZgromadzenie wspólników(zasadniczo fakultatywnie) Rada nadzorczaPlanujesz otworzenie oddziału swojego przedsiębiorstwa na terytorium Polski i potrzebujesz wsparcia w przeprowadzeniu całego procesu? Nasi specjaliści posiadają wieloletnie doświadczenie we współpracy z przedsiębiorcami zagranicznymi, w tym w tworzeniu oddziałów zagranicznych przedsiębiorstw. Zapraszamy do kontaktu.

czy oddział przedsiębiorcy zagranicznego może zawierać umowy